‘Werken voor culturele organisaties past gewoon zo goed bij wie ik ben.’

INTERVIEW

2021 was een mooi moment om met de tijdelijke tentoonstellingen te beginnen met het Hugo de Groot jaar.
“Ja klopt. Vorig jaar was het 400 jaar geleden dat Hugo de Groot was ontsnapt uit het slot. Dat vraagt natuurlijk om een tentoonstelling. De tentoonstelling ging over ‘wie hij was’, ‘wat zijn gedachtegoed was’ en ‘waarom hij nog steeds zo belangrijk is’.

Wij leren op de basisschool over Loevestein en over Hugo de Groot die in een boekenkist uit Loevestein ontsnapte. Dus daar zijn wij bekend van. Maar wat Hugo de Groot behalve die ontsnapping verder nog heeft gedaan weet bijna niemand.

Hugo de Groot is eigenlijk één van de belangrijkste rechtsgeleerden uit de Nederlandse geschiedenis. Hij staat aan de bakermat van een heleboel gedachtevorming die wij nog steeds hebben. Bijvoorbeeld over het feit dat de zee bijvoorbeeld van niemand zou kunnen zijn en of er een ‘rechtvaardige oorlog’ bestaat. Hugo de Groot is een heel belangrijk persoon voor Nederland geweest. Veel belangrijker dan wij als Nederlanders weten.”

Wat is dit jaar het thema?

“Dit jaar zijn we bezig met een tentoonstelling over water. We organiseren een  grandioze opening met ‘waterlicht’, het kunstwerk van Daan Roosegaarde. En daarna de tentoonstelling, waar we onder andere een leuke schommel op de tentoonstelling hebben waar je kan zien hoe hoog het water bij jou in jouw huis zou komen als Nederland overstroomt.

Water is in Nederland zowat één van de belangrijkste dingen in ons leven. Daarnaast is het bestaan van Loevestein zelf ook te danken aan water. Het slot zelf heeft het water namelijk nodig om de muren stevig te houden. Daarnaast is het water hier 2 á 3 keer per jaar een gevaar als de Maas en de Waal zo hoog komen dat het hier over de wal dreigt te lopen.”

Hoe gaan jullie daar mee om?

“Wij houden dat met z’n allen goed in de gaten. Afgelopen zomer (2021 red.), met de overstromingen in Limburg, lag het hele natuurgebied naast het slot, helemaal onder water. De koeien en paarden werden naar een hoger gelegen gebied gebracht. Het land stroomde over en de vogels, die zich normaal gesproken wel redden, hebben een enorme klap gekregen, want alle nestjes zijn tijdens hun broedperiode weggevaagd. Dat was wel heel sneu.”

Het slot heeft het water nodig om te blijven staan?

“Ja, het slot is gebouwd op een zandberg. Voor de verdediging, maar ook om de muren te versterken, is er een slotgracht om het kasteel gegraven. De waterstand van de gracht moet iedere dag gemonitord worden, want als het te hoog is, dan is het vochtig en als het te laag is komen er scheuren in de muren. Twee van onze beheerders en de facilitair manager die houden dat nauwlettend In de gaten.“

Wat is de missie van Slot Loevestein?

“Ondanks dat Slot Loevestein heel authentiek is, omdat het nooit verbouwd is (zoals andere kastelen dat wel zijn), focussen wij ons niet zozeer op het gebouw zelf, maar op het verhaal van Loevestein. Wat we vooral willen laten zien is waar Loevestein voor staat. Dat het een platform is voor vrede, vrijheid en recht. En dat het een onderdeel is van de bakermat van de Nederlandse staat zoals die nu is. Dat willen we laten zien. Het was dé staatsgevangenis van Nederland. Een beetje het Robbeneiland of het Alcatraz van Nederland!”

Ik hoor wat mooie tentoonstellingsideeën voorbij komen…

“Jazeker! We zijn nog lang niet klaar. Volgend jaar hebben we een tentoonstelling over staatsgevangenissen en het jaar daarop over godsdienstvrijheid. Dus er gaat nog van alles komen! Maar wat we niet moeten vergeten is dat de bezoeker die Loevestein kent vooral voor het slot zelf komt. Voor het totale 17e -eeuwse gevoel wat je krijgt als je op Loevestein komt met het soldatendorp.

De tentoonstellingen die wij hebben zijn nog relatief onbekend bij het grote publiek. Dat is voor mij de grootste uitdaging op dit moment. Ervoor zorgen dat de mensen die altijd kwamen voor dat authentieke gevoel nu ook naar huis gaan met een nieuw beeld van wat Loevestein eigenlijk is.”

Hoe wil je dat aan gaan pakken?

“Dat is best wel een uitdaging. We hebben besloten dat we twee lagen aan gaan leggen. Dus een laag voor de tentoonstellingsbezoeker en een laag voor de families. De families zijn de mensen die komen voor een dagje uit, dat authentieke gevoel. Die willen iets leuks doen, maar ook wat leren. En de tentoonstellingsbezoeker wil in eerste instantie iets zien en leren en die zijn dan hopelijk totaal verrast door wat ze bij ons in de vesting aantreffen en wat die plek eigenlijk betekend heeft. De tentoonstellingen zijn net zo leuk voor families als dat de vesting leuk is voor de tentoonstellingsbezoeker.”

Hoe komt dat naar voren in jullie communicatie?

“We hebben twee verschillende beelden. Een beeld voor de tentoonstellingsbezoeker en beeld voor het familiebezoek. Het beeld van de tentoonstelling is een heel bekende in Nederland, want altijd als er hoogwater in het nieuws is, komt altijd Loevestein in beeld op het Journaal. Voor de families gaan we de schommel van de tentoonstelling gebruiken als campagnebeeld.”

Waarom hebben jullie besloten om die tentoonstellingen te gaan doen?

Dat heeft in feite twee redenen. De eerste is om te laten zien dat Loevestein meer is dan alleen maar een mooi kasteel. Ten tweede is het een manier om mensen terug te laten komen of om nieuw publiek aan te trekken dat specifiek geïnteresseerd is in het onderwerp van de tentoonstelling. Het tentoonstellingsbezoek moet gaan groeien en Loevestein moet de naam krijgen dat er ieder jaar een nieuwe tentoonstelling is.

Ik ben aangenomen om te zorgen voor landelijke toestroom naar het kasteel. Landelijke bekendheid hebben we wel, maar mensen buiten de regio moeten weten dat het de moeite waard is om ervoor te gaan rijden. En dat is het. Loevestein en het natuurgebied om ons heen is een ongekend stukje Nederland.

Ik zag dat de ontsnapping van Hugo de Groot ook internationaal een beroemd verhaal is?

“Hugo de Groot is veel bekender in het buitenland dan in Nederland. Wij weten alleen die ontsnapping in de boekenkist, maar in het buitenland weten ze ook wat hij geschreven heeft. In Frankrijk, Zweden, Duitsland en België kennen ze hem veel beter dan in Nederland.

Daarbij komt dat toen hij ontsnapt is, hij ook naar Frankrijk is gevlucht en hij een hele tijd ambassadeur is geweest voor de Franse koning. Onze wens is om ook de internationale bezoeker aan te trekken. Afgelopen jaar zijn we Unesco werelderfgoed geworden en dat heeft al best wel wat internationaal bezoek opgeleverd. We zitten hier aan een doorgaande route, dus in principe zouden hier in de toekomst ook rivier-cruiseschepen vanuit Duitsland, Frankrijk of België moeten kunnen aanleggen.”

Ik was met Nathalie bij de tentoonstelling Besmet in Rijksmuseum Boerhaave, waar je echt iets kunt leren. Komen jullie tentoonstellingen daar ook mee overeen?

“Het leuke aan Boerhaave is dat je heel serieuze onderwerpen hebt, waar volwassenen op af komen, misschien wel wetenschappers, en ondertussen zitten er allemaal kinderen van alles uit te vinden. Dat vind ik echt een heel leuke combinatie die wij ook proberen toe te passen.”

Heb jij persoonlijke ambities bij Loevestein?

“Ik ben begonnen met het doel om Loevestein tot een landelijk museum te maken. Dat wil ik heel graag samen met mijn collega’s bereiken. Het lijkt me heel tof als het ons lukt om Loevestein echt op de kaart te zetten. Niet alleen als kasteel, maar als een plek waar je ook echt wat kan leren over de Nederlandse geschiedenis. En ik zou heel graag tot het dubbele aantal bezoekers willen komen binnen een paar jaar tijd.”

Je hebt 10 jaar bij Museum Catharijne Convent gewerkt. Waarom heb je die overstap gemaakt?

“Het was heel leuk bij Catharijne Convent, daar moet ik mee beginnen. Maar ik zat daar 10 jaar en toen werd het tijd voor iets anders. Ik merkte aan mezelf dat ik tegen mijn collega’s vertelde dat we bepaalde dingen 5 jaar geleden ook al deden. Toen wist ik, ik ben toe aan iets nieuws. En het leuke was dat dit ook een stapje omhoog is. Ik was senior medewerker marketingcommunicatie en nu stuur ik 6 mensen aan. Dat is wel even een ander soort werk.”

Hoe ga je daarmee om? Een team managen in plaats van zelf alle werkzaamheden uitvoeren?

“Ik ben meewerkend voorman. Dus ik doe zelf nog steeds mee. Maar ik merk dat ik het wel heel leuk vind om mensen te faciliteren. Ervoor te zorgen dat ze hun werk ook echt zo goed mogelijk kunnen uitvoeren. Dat ze uitgedaagd worden en zichzelf ook ontplooien. Dat vind ik heel leuk om te zien. Maar ik ga zelf ook nog lekker een pagina op de website maken hoor als er bijvoorbeeld mensen op vakantie zijn. Dan ben ik ook weer helemaal gelukkig.”

Merk je, omdat je nu in een niveau hoger zit, je ook ander soort gesprekken moet voeren met andere stakeholders?

“We voeren veel gesprekken met omliggende gemeenten. Als medewerker voerde ik dat soort gesprekken niet. Dan voerde je altijd gesprekken over de campagnes en tentoonstellingen. Dat deed je ook wel met verschillende stakeholders zoals winkeliersvereniging of de burgemeester, maar dat was dan nooit echt op strategisch niveau. Dat is nu wel het geval. Dat vind ik wel heel interessant. Daarnaast ben ik ook het eerste aanspreekpunt voor onze directeur.”

Is het een hoofdbreker om je budget te verdelen in verschillende media kanalen?

“Ik heb natuurlijk 10 jaar lang ervaring met marketing en promotie van tentoonstellingen. Dus daar hoef ik niet heel lang over na te denken. En onze marketeer Renny, zich focust op de marketing richting ‘de families’, die doet dit ook al jarenlang. Dus we hebben op allerlei posities flink wat ervaring in huis.

En hoe zit het met nieuwe media-ontwikkelingen?

“Ja nieuwe dingen zijn zeker leuk. Het is soms moeilijk om alle medewerkers mee te krijgen met nieuwe dingen, maar ik vind het wel belangrijk om op de hoogte te blijven. Zo lees ik veel artikelen op Frankwatching en Cultuurmarketing. Ook heb ik twee dochters die mij ook enorm helpen om op de hoogte te blijven van alle ontwikkelen die er bij nieuwere generaties zijn. Laatst ging het bij ons thuis over TikTok. Toen heb ik even op mijn dochters account gekeken wat andere musea daar op doen en of dit voor ons een toegevoegde waarde heeft.”

En…?

Nee voorlopig nog niet. Je moet natuurlijk nooit iets meteen afschrijven. Maar je hebt altijd maar een beperkte tijd en budget en dan moet je keuzes maken. Nu moet eerst de basis goed staan en daarna gaan we experimenteren.

En hoe nu verder?

“Ik ga in mei 2022 voor mijzelf beginnen om musea en erfgoedinstellingen te helpen bij het uitdenken van concepten. Hoe je doelgroepen het beste bereikt en met de ontwikkeling van creatieve campagnes die daarbij horen. Daar heb ik heel veel zin in. Werken voor culturele organisaties past gewoon zo goed bij wie ik ben. Als het even kan dan ga ik nooit meer weg uit deze wereld!”